
درباره واقعیت مجازی (VR)
۱۰ پرسش کلیدی مدیران صنعتی درباره واقعیت مجازی (VR)
فناوری واقعیت مجازی طی سالهای اخیر از یک ابزار سرگرمی ساده فاصله گرفته و به یکی از تکنولوژیهای کلیدی در آموزش، ایمنی و مدیریت عملیات صنعتی تبدیل شده است. با این وجود، بسیاری از مدیران و متخصصان هنوز پرسشهایی درباره نحوه کار، هزینهها و کاربردهای این فناوری دارند. در ادامه، مهمترین سؤالاتی که معمولاً در صنایع مطرح میشود جمعآوری و پاسخ داده شده است.
۱. واقعیت مجازی دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
VR محیطی سهبعدی و تعاملی ایجاد میکند که کاربر در آن مانند یک فضای واقعی حرکت میکند و با تجهیزات تعامل دارد . تفاوت اصلی آن با شبیهسازهای دوبعدی، حس حضور واقعی و درگیری کامل ذهن و بدن کاربر است؛ ویژگیای که یادگیری را چند برابر مؤثرتر میکند.
۲. این فناوری دقیقاً در چه بخشهایی از صنعت کاربرد دارد؟
واقعیت مجازی اکنون در حوزههایی مثل:
آموزش ایمنی و مدیریت شرایط اضطراری، آموزش راهاندازی و توقف تجهیزات، شبیهسازی خطرات پرریسک، آموزش تعمیرات و نگهداری و آشنایی با فرایندهای جدید، کاربرد گسترده دارد. بخصوص صنایع نفت، گاز، فولاد، پتروشیمی و نیروگاهی بیشترین بهره را از VR میبرند.
۳. برای کار با VR باید تخصص خاصی داشت؟
خیر. سامانههای جدید بسیار ساده طراحی شدهاند و اپراتورها بعد از چند دقیقه آموزش میتوانند سناریوها را اجرا و تمرین کنند. رابط کاربری این سیستمها طوری طراحی میشود که کاربر حتی با حداقل تجربه نیز بتواند از آن استفاده کند.
۴. چرا گفته میشود VR میتواند حوادث را کاهش دهد؟
در واقعیت مجازی، کارکنان در شرایطی قرار میگیرند که بسیار شبیه محیط واقعی است، اما بدون هیچ ریسکی.
کاربر بارها و بارها تمرین میکند و یاد میگیرد در شرایط اضطراری چه واکنشی نشان دهد. به همین دلیل بسیاری از شرکتها گزارش میدهند که بعد از استفاده از VR، میزان خطاهای انسانی و حوادث کاهش قابلتوجهی داشته است.
۵. آیا VR میتواند یک حادثه واقعی را بازسازی کند؟
بله. سناریوها بر اساس:
نقشهها و مدلهای واقعی تجهیزات، دستورالعملهای عملیاتی، شرایط واقعی سایت ساخته میشوند.
به این ترتیب، کاربر همان چیزی را تجربه میکند که ممکن است در محیط کار با آن روبهرو شود.
۶. هزینه استفاده از VR چقدر است؟
هزینه به تعداد سناریوها، پیچیدگی فرایندها و نوع سختافزار بستگی دارد.
اما یک واقعیت مهم این است که هزینه ساخت سناریوی VR معمولاً بسیار کمتر از هزینه یک حادثه کوچک یا خرابی چندساعته در سایت است.
۷. اجرای VR به چه تجهیزاتی نیاز دارد؟
برای استفاده از VR معمولاً فقط موارد زیر لازم است:
هدست یا عینک VR، کنترلرها، یک سیستم مدیریت سناریو و فضای مناسب برای حرکت کاربر
در نسل جدید هدستها حتی نیازی به کامپیوتر جداگانه نیست.
۸. آیا VR بدون اینترنت هم کار میکند؟
بله. در بسیاری از صنایع بهخصوص صنایع نفت و گاز، استفاده از سیستمهای آفلاین ضروری است.
پلتفرمهای صنعتی VR میتوانند کاملاً روی شبکه داخلی اجرا شوند و هیچ وابستگی به اینترنت نداشته باشند.
۹. میتوان عملکرد کاربران را ارزیابی کرد؟
بله، یکی از مزیتهای اصلی VR همین است. سیستم میتواند اطلاعاتی مانند:
سرعت واکنش، دقت اجرای مراحل، میزان رعایت استانداردها و نقاط ضعف و خطاها را ثبت و گزارش کند.
۱۰. آیا VR میتواند معیار ارزیابی یا انتخاب نیروی انسانی باشد؟
در بسیاری از صنایع، پاسخ مثبت است.
VRنشان میدهد فرد در موقعیتهای واقعی چطور عمل میکند و آیا مهارت لازم برای کار با تجهیزات حساس را دارد یا نه. این موضوع فرآیند جذب و ارتقای کارکنان را دقیقتر و قابل اعتمادتر میکند.
جمعبندی نهایی
واقعیت مجازی امروز یکی از موثرترین ابزارهای آموزش صنعتی است. این فناوری نهتنها خطرات محیط کار را کاهش میدهد، بلکه کیفیت آموزش، سرعت یادگیری و آمادگی کارکنان را نیز به شکل قابلتوجهی افزایش میدهد.صنایعی که بهسرعت به سمت VR حرکت میکنند، عملاً در حال کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری خود هستند.
